GÖRMEZLERİN TEMEL VE MESLEKİ EĞİTİMLERİ

EMİRGAN ALTI NOKTA KÖRLER

REHABİLİTASYON MERKEZİ


GÖRMEZLERİN TEMEL VE MESLEKİ EĞİTİMLERİ

​

Görmezler, gözleri ile görmeyebilirler; fakat aldıkları eğitim, teknik bilgi ve becerilerle karşılaştıkları nesne ve olayları çok iyi inceleyip analiz ederek yorumlayabilirler. Eğitimden geçmeyen görmez; sokağa çıkamaz, kendisine güven duyamaz, işe giremez ve toplum yaşamına katılamaz. Her görmez mutlaka eğitilmelidir! Eğitilmiş görmez artık kör değildir. Görmezler, eğitimini alabildiklerinde her işi yapabilirler. Birçok görmez, körlük hakkında düşünemeyecek kadar yoğundur.

Görme engellilik, doğuştan ve sonradan olmak üzere iki çeşittir. Doğuştan görme engelliliğin nedeni; genetik hastalıklar ve akraba evlilikleridir. Sonradan olma görme engelliliğin nedeni ise yanlış ilaç kullanımı, şeker hastalığı, sahte alkol kullanımı, kazalar ve göz tansiyonu (glokom)’dur.

Devlet İstatistik Enstitüsü’nün 2000 yılı nüfus sayımına göre ülkemizde; genel nüfus sayısı: 68.622.559, genel engelli sayısı: 8.431.937 (% 12.29) ve görme engelli sayısı: 160.000 (% 0.23)’dir.

Sadece, İstanbul’da 11.000 erkek, 6.000 kadın olmak üzere 17.000 görme engelli bulunmaktadır.

Türkiye’de görmezler için 15 adet ilk öğretim okulu mevcuttur. Türkiye’de ilk körler okulu 1954 yılında Ankara’da açılmıştır.

Görme engelliler, aileleri ve çevreleri tarafından desteklendiklerinde lise ve üniversitelerde diğer öğrencilerle beraber karma eğitim almaktadırlar. Bu kişilerin aldıkları “akademik” eğitimin dışında çok önemli bir eğitime daha ihtiyaçları vardır. Bu da “rehabilitasyon eğitimidir”.

Ülkemizde bu alanda hizmet veren iki rehabilitasyon merkezi bulunmaktadır. Bunlardan biri Ankara’da dır. Diğeri ise Altı Nokta Körler Vakfı ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokolle yürütülen EMİRGAN ALTI NOKTA KÖRLER REHABİLİTASYON MERKEZİ’dir.

Rehabilitasyon Merkezinde; doğuştan veya sonradan görme engelli olan ve ikinci bir engeli bulunmayan, 14-35 yaş arası görmez kişiler ücretsiz, yatılı ya da gündüzlü olarak 5,5 aylık dönemler halinde rehabilite edilmektedirler.

Rehabilitasyon; tamir etmek, onarmak, yeniden eski haline getirmek anlamındadır. Bir başka deyişle rehabilitasyon; doğuştan veya hastalık ya da kaza sonucu ortaya çıkan bedensel engellerin tıbbi, sosyal ve ruhsal çalışmalarla tedavi edilerek engelli kişiye en uygun mesleğin kazandırılması ve topluma uyumunun sağlanması için yapılan etkinliklerin tümüdür.

Rehabilitasyon eğitimi ile görmezlere; başkasının yardımına ihtiyaç duymaksızın veya en az yardımla bağımsız yaşama ve hareket etme tekniklerini öğretmek, yetenekleri doğrultusunda mesleki eğitim vermek, bir meslek ve iş sahibi olmalarını sağlayarak onları üretici duruma getirmek, körlüğün yarattığı psikolojik ve sosyal sorunlarını çözümlemelerinde onlara yardımcı olmak amaçlanmıştır.

Rehabilitasyon Merkezinde, 1974’den günümüze kadar 404 Kadın ve 1062 Erkek Görmez, temel eğitim ve mesleki eğitim almıştır.

EMİRGAN ALTI NOKTA KÖRLER REHABİLTASYON Merkezi’ndeki rehabilitasyon hizmeti “temel” ve “mesleki” alanlarda olmak üzere iki ana grupta toplanmıştır. Bu hizmetler, küçük gruplara ayrılmış görmez kursiyerlerle çalışan; sosyal hizmet uzmanları, özel eğitimciler ve psikologlar tarafından yürütülmektedir.



1. TEMEL EĞİTİMLER

Bağımsız hareket, kişisel idare, kabartma yazı (Braille), abaküs ile basit matematik ve modelaj dersleridir.



1.1. Bağımsız Hareket (Beyaz Baston) Eğitimi

Görme engellilere en az yardımla ya da yardımsız olarak yön bulma ve hareket edebilme kabiliyeti kazandıran tekniklerin bütününe "bağımsız hareket" denir.

Bu eğitimin amacı; görme engellilerin toplum ve çevresine uyumunu sağlamak, zihinsel haritasını geliştirmek, bulunduğu noktadan giderek istediği noktaya kolay ve tehlikesiz bir şekilde ulaşmasını sağlamak, bastonlu veya bastonsuz bina içinde ve dışında serbestçe dolaşabilme yeteneğini geliştirmek, görme engellilere kendilerini tehlikelere karşı koruyabilmelerini öğretmek, evde ve trafikte hareket edebilme kabiliyeti kazandırmaktır.

1.2. Kişisel İdare Eğitimi

Günlük hayatta karşılaştıkları kişisel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik tekniklerin öğretilmesidir.

Yemek yeme teknikleri ve yatak yapımı gibi basit konulardan başlayıp meyve soyma, ütü yapma, düğme dikme, ayakkabı boyama, temizlik yapma, santral operatörlüğü, tıraş olma, zaman tayini ve son olarak da yemek yapma tekniklerini göstermek, bu eğitimin başlıca konularını teşkil etmektedir.

1.3. Modelaj Eğitimi

Görmezlere; el kaslarının geliştirilmesi, parmak duyarlılıklarının artması, yaratıcılıklarının gelişmesi için kil ile çalışmalar yaptırılır. Büyük-küçük, uzun-kısa, ince-kalın gibi bazı kavramların geliştirilmesi sağlanır.

1.4. Kabartma Yazı Eğitimi

Görmezlere “Körler Alfabesi” olarak adlandırılan "Braille Alfabesi" ile okuma-yazma öğretilir. Braille Alfabesi, altı noktadan meydana gelmektedir. Bu “Kabartma Yazı Sistemi”ni 1825 Yılında Fransız Luis Braille bulmuştur.

Braille Alfabesi ile görmezlerin çevresiyle iletişimi geliştirilir. Böylece görmezler duygu ve düşüncelerini yazıyla kağıda dökerek, ifade özgürlüğü kazanmanın yanı sıra okuyarak da kendilerini geliştirmektedirler.

Ülkemizde; görmezlere yönelik ilköğretim ders kitaplarının ve roman türü kitapların basıldığı 2 tane “Kabartma (Braille) Matbaa” bulunmaktadır. Ancak kabartma kitapların sayısı yetersizdir. Vakfımız “Dijital MP3 Kütüphane”si sahip olduğu ders ve diğer konulardaki CD ve kitaplar ile ülkemizdeki tüm görmezlere hizmet vermektedir.

1.5. Abaküs (Matematik) Eğitimi

Bu eğitimde başlıca amaç; sayı, uzunluk, ağırlık, hacim ve geometrik şekil kavramlarını geliştirmektir.

Görmezlere günlük hayatta karşılaştıkları basit matematiksel problemleri çözmede, belirli tekniklerle (abaküsle) parmaklarını kullanmasını öğreterek, onların doğru, kesin ve belirli bir hızla sonuca ulaşmasını sağlamaktır.

Kazanılan parmak marifeti ile parmak ve beyin arasında ilişki kurularak beynin gelişmesini desteklemek, dikkat kazandırılarak diğer temel ve mesleki uygulamalara katkıda bulunmak ve zemin hazırlamak öngörülmektedir. Diğer bir deyişle görmezin yaşam süresince karşılaşacağı sayısal sorunları çözebilmesi için abaküs kullanarak basit matematik öğretilmektedir.

Abaküs öğrenimi, aynı zamanda görmezin somut düşünceden, soyut düşünceye geçmesini sağlayan bir eğitimdir.



2. MESLEKİ EĞİTİMLER

İş atölyesi, bilgisayar, santral, masörlük şeklinde sıralanabilir.



2.1. İş Atölyesi

Atölye derslerinde uygun iş kollarında el yeteneklerini geliştirici, düşünce ve parmak koordinasyonunu sağlayıcı çalışmalar yaptırılır.

Görmezlerin iş yaşamında üretici konumuna getirilebilmeleri için kendilerine; paketleme, montaj, anahtar yapımı, su tesisatı çalışmaları ve makrame örgü gibi el becerileri kazandırılır. Bu çalışmalar sırasında kursiyerlerin ilgi, yetenek ve ihtiyaçları dikkate alınmaktadır.

Makrame örgü uygulamalarında kursiyerlere; nazarlık, çiçeklik, gazetelik, çanta, abajur, hamak, kemer, tabure ve sandalye örgüsü çalışmaları yaptırılmaktadır.

2.2. Bilgisayar Eğitimi

Bilgisayar eğitiminde amaç; hızla gelişen teknolojiden görme engellilerin de yaralanmasını sağlamak, bilgisayar kullanmayı öğreterek meslek hayatlarında daha başarılı olmaları için yol açmak, görmez meslek elemanlarının kendi mesleki çalışmalarını başkalarına ihtiyaç duymadan geliştirmelerine olanak tanımak ve bilgi kaynaklarına kolayca ulaşmalarına yardımcı olmaktır.

“Ekran Okuyucu Program” yardımıyla kursiyerlere bilgisayar eğitimi verilmektedir. Verilen bilgisayar eğitimiyle görme engelliler bilgi kaynaklarına ulaşma özgürlüğüne sahip olurlar, ayrıca internet aracılığıyla da herkes ile iletişim kurabilmektedirler.

2.3. Telefon Santralı Operatörlüğü

Dijital ve manuel telefon santrallerinin kullanımları ile birlikte kursiyerlere doğru iletişim kurmanın kuralları öğretilmektedir. Yakın bir gelecekte görmezlerin telefon operatörlüğü ile...

İçeriğin tamamını görüntülemek için lütfen giriş yapın. Giriş yap veya üye ol.