Merhabalar, bir psikolog olarak sizi çok iyi anlıyorum; babanızda Bipolar Bozukluk olması sizde de olacakmış gibi bir korku yaratabiliyor. Ancak burada en önemli nokta şu:
Bipolar bozukluk genetik yatkınlığı olan bir durumdur, fakat “tek bir genle direkt geçer” şeklinde değildir.
Yani doktorun söylediği “tek bir genden geçen bir hastalık değil” kısmı doğru;
ama genetik etkisi yok demek de doğru değil. Bilimsel çalışmalar bipolar bozukluğun
yüksek kalıtsal yatkınlığa sahip olduğunu gösteriyor (yaklaşık %60–85 arası).
Bu ne demek?
- Babanızda olması, sizde riskin toplum ortalamasına göre biraz daha yüksek olduğu anlamına gelir
- Ama bu kesin sizde de olacak anlamına gelmez
- Birçok kişide aile öyküsü olmasına rağmen hiç ortaya çıkmaz
- Bazı kişilerde ise ailede hiç yokken görülebilir
Asıl belirleyici olan şey çoğu zaman:
- yoğun stres
- travmatik yaşam olayları
- düzensiz uyku
- madde/alkol kullanımı
- uzun süreli duygudurum dalgalanmaları
- kişilik yapısı ve baş etme biçimleri
gibi
çevresel tetikleyicilerle genetik yatkınlığın birleşmesidir.
Ama burada size psikolojik açıdan daha önemli bir şey söylemek isterim:
Bazen kişi gerçekten bipolar olduğu için değil,
“ya bende de çıkarsa?” kaygısı nedeniyle belirtileri kendinde aramaya başlar. Bu da özellikle sağlık kaygısı veya obsesif düşünce tarzında çok sık görülür.
Kendinize şunları sorun:
- Dönem dönem birkaç gün çok az uyuyup aşırı enerjik oluyor muyum?
- Normalden çok hızlı konuşma, düşünce uçuşması, aşırı özgüven oluyor mu?
- Sonrasında belirgin çökkünlük dönemleri geliyor mu?
- Bu iniş çıkışlar işlevselliğimi bozuyor mu?
Eğer bunlar yoksa çoğu zaman yaşadığınız şey bipolar değil,
bipolar olma korkusudur.