BİREYİ TANIMA VE TEKNİKLERİ
Rehberlik bireyin kendisini tanıması ve çevre olanaklarını maksimum gelişimi için kullanabilmesinde bireye yapılan sistemli yardım olarak düşünülürse bireyin kendisini tanımasına yardımcı olmanın, rehberliğin birinci görevi olduğu görülür.
Öğrencilere ilgi ve yeteneklerine uygun eğitsel programlar ve meslekler seçmelerinde başarısızlık, ilgisizlik ve sosyal uyumsuzluk vb. Sorunlarının çözümlenmesinde yardımcı olmak, her şeyden önce onların zayıf ve güçlü yanlarının, ilgi, tutum ve değer yargılarının, yetiştikleri çevrenin geliştirici ve engelleyici etkilerinin ayrıntılı olarak bilinmesine bağlıdır.
Öğrencinin Tanınmasına Yardım Eden Temel Bilgiler Şunlardır:
Öğrencinin kendisinden, yakınından, kayıtlardan toplanan öğrenciyi tanıtan ilk bilgiler.
Okul doktoru ve diğer tıpla ilgili personelden sağlanan, öğrencinin sağlığının incelenmesiyle ilgili bilgilerden.
Güzel sanatlar, sportif faaliyetler, el sanatları, fikri çalışmalar gibi değişik uğraş alanlarını içine alan ders dışı faaliyetlerinden.
Okul hayatı boyunca arkadaş ilişkilerinin incelenmesinden.
Okul dışında arkadaş ve çevresiyle olan sosyal ilişkilerinin incelenmesinden.
İlgilerinin, kabiliyetlerinin vb. İncelenmesinden öğrenciler hakkında ilk bilgileri elde ederiz.
Öğrencilerin Öncelikle Bilinmesi Gereken Yönleri Şunlardır:
Sağlık:
Öğrencilerin bedensel gelişimi ve beden sağlığının bilinmesi önemlidir. Beden sağlığı okul başarısını etkileyen önemli faktördür. Aynı zamanda kişilik gelişiminin de belirleyicilerindendir. Bu nedenle öğrencilerin her yıl boyu ve ağırlığı ölçülmeli, görme, işitme, konuşma bozukluğu görülüp görülmediği, bedensel hastalığının olup olmadığı, önceden geçirdiği hastalıklar belirlenmeli ve her yıl en az bir kez sağlık yoklamasından geçirilmelidir.
Yetenek:
Öğrencinin eğitimdeki başarısını önceden kestirmek için, eğitimin gerektirdiği yeteneklere (bilgi-beceri kazanma gücü) ne ölçüde sahip olduğunu bilmemiz gerekir. Bir öğrenciye eğitim dalını ve mesleğini seçmesinde yardımcı olabilmek için, onun genel ve özel yetenekler yönünden durumunu, zayıf ve güçlü olduğu alanları bilmemiz gerekmektedir.
İlgiler:
İlgi bir nesne ya da faaliyete karşı, bütün engelleyici koşullara rağmen onu isteme, arzu etme, bağlanma olarak tanımlanır.
Bir öğrencinin ilgi duyduğu ders, etkinlik, meslek vb. Bakarak öğrenci hakkında bilgi edinilebilir. Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine uygun bir program izleyip yine ilgi ve yeteneklerine uygun bir mesleğe yönelmelerine yardımcı olabilmek için öğrencilerin ilgilerinin bilinmesi gerekir.
Akademik Başarı:
Gelecekteki başarıyı önceden kestirebilmek, başarısız öğrencilere düzeltici geliştirici çalışmalar yaptırmak için öğrencilerin çeşitli konu alanlarında güçlü ve zayıf yönlerinin bilinmesine ihtiyaç vardır. Bu nedenle öğrencinin geçmiş yıllarda devam ettiği okulların sayısı, öğretmen, ders araçlar gibi eğitim olanakları bakımından durumunun öğrencinin şu anki başarısını ve okula uyumunu etkileyen önemli nedenler olduğu göz önünde bulundurulmalı, bu konularda mümkün olduğu kadar doğru ve ayrıntılı bilgi toplanmalıdır.
Kişilik:
Kişilik, bireyin beden yapısı, mizacı, ilgileri, psikolojik ihtiyaçları, yetenekleri, alışkanlıkları, tutumları ve değer yapılarıyla komple bir bütünü teşkil eder ve onun çevresine tipik bir uyumunu belirler.
Bireyin kişiliğini teşkil eden çok sayıda özelliklerin hepsi yerine liderlik, bağımsız davranabilme, duygusal kararlılık, başkaları ile işbirliği yapabilme gibi özellikler yönünden ne durumda olduğunu bilmek, öğrencinin okula uyumunu, öğretmen ve arkadaşlarıyla ilişkilerini anlamamız için gereklidir.
Benlik Tasarımı:
Benlik bireyin kendisini nasıl gördüğüdür. İnsan çevresine kendini algılama biçimi göre tepkide bulunur. Kişinin davranışları, onun kendi hakkındaki değerlendirmelerine göre yön alır.
Bireyin tutum ve davranışlarını, uzun ve kısa vadeli planlarını, hayat hedeflerini anlamak ve değerlendirebilmek için onun kendisi hakkındaki değerlendirmelerini yakından bilmek gerekir.
Çevre:
Ailenin ekonomik ve kültürel düzeyi çocuğun ilgilerini, okula ve eğitimine karşı tutumunu, dolayısıyla okuldaki başarısını ve uyumunu etkileyen önemli faktörlerdir. Kardeş sayısı, ilk ve son çocuk olma, tek çocuk olma, çocuğun kişilik gelişimini etkiler. Bu nedenle, çocuğun aile çevresi hakkında bilgi edinilmesi, hayatının önemli bir kısmının nasıl bir çevrede geçirdiği ve halen nasıl bir çevrede yaşamakta olduğu hakkında bilgi edinilmesi gerekir.
Bireyi tanıma tekniklerini iki grupta ele alacağız.
I. BİREYİ TANIMADA TEST DIŞI TEKNİKLER :
Uygulanması uzmanlık gerektirmeyen, Yönergesi okunarak herkes tarafından uygulanabilen rehberlik teknikleridir. Halen okullarımızda, rehberlik programı çerçevesinde bu teknikler sınıf rehber öğretmenlerince sınıflarında uygulanmaktadır.
II. BİREYİ TANIMADA TEST TEKNİKLERİ :
Uygulanması ve yorumlanması uzmanlık bilgisi gerektiren; psikologlar, psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerce değerlendirilebilen tekniklerdir.
A. YETENEK TESTLERİ :
Bireyin zihinsel ya da akademik yetenekleri hakkında bilgi toplamak amacı ile hazırlanmış araçlardır. Bir çok eğitim kurumlarının giriş sınavlarında kullandıkları ölçme araçlarıdır.
1. Genel Yetenek Testleri : Belirli düzeylerde genel zihin yeteneklerini ölçer.
2. Özel Yetenek Testleri : Müzik, resim ve sanat dallarında bireyin sahip olduğu özel zihin yeteneklerini ölçer.
3. Farklı Yetenek Testleri : Dil yeteneği, soyut kavrama yeteneği, mekanik kavrama yeteneği gibi farklı zihin yeteneklerini ölçer.
B. KİŞİLİK TESTLERİ :
Genel olarak kişilik testleri, yansıtıcı türden olup kişisel yoruma açıktır. Kişilik testleri ile danışman; danışanın psikolojik danışma yardımı almasını gerektirecek bir kişilik bozukluğunun olup olmadığını, danışanın girmek istediği mesleğe uygun kişiliğe sahip olup olmadığını anlar. Bireyin psikolojik ihtiyaç ve değerlerini, normal ve normal olmayan kişilik özelliklerini ölçen, ölçme araçlarıdır.
Projektif Kişilik Testleri: Kişiliğin değerlendirilmesinde kullanılan "projektif teknikler" açık seçik olmayan uyarıcılara karşı bireylerin gösterdiği kişisel ve sübjektif tepkilere dayanan yöntemlerdir. "Projektif" kelimesi "yansıtma" anlamına gelmektedir. Projektif testlerde uyarıcı olarak resimlerden, mürekkep lekelerinden, tamamlanmamış cümlelerden yararlanılmaktadır.
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi: Mürekkep lekelerinden oluşan on kart yoluyla uygulanır. İlk defa şizofren, manik, histerik ve diğer klinik grupların farklı algılama dozları olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bireyleri normal ve anormal olarak ayırt etmede bu algısal özelliklerin önemli olduğu gözlemlenmiştir. Ruh hastalıkların teşhisinde kullanılmaktadır. Uygulamak için özel eğitim gerekmektedir.
Tematik Algı Testi ( T.A.T.) : T.A.T. 30 tane resim kartından oluşmaktadır. Resimler uyarıcı olarak kişide düşünmeyi canlandırabileceği kişiler arası ilişkileri kendine özgü biçimde alabileceği içerikte hazırlanmıştır. Resimler somut ve ayrıntıyı gösterecek şekilde değil, hayal gücünü harekete geçirebilecek şekilde silik, kapalı ve sembolik olarak hazırlanmıştır. T.A.T. çocuklar, gençler ve yetişkinlerin komplekslerini, heyecanlarını, duygularını ve önemli ihtiyaçlarını açığa çıkarmak için uygulanmaktadır. Yetişkinler ve gençler olarak ikiye ayrılır.
Luisa Duss Hikayeleri : Psikoterapi ve psikanalizde kompleksin saptanması hastalığın saptanması ile daha çok çocuklara uygulanır. Luisa Duss denekler tarafından tamamlanacak 10 küçük hikayeden oluşan projektif bir testtir. Bu test merkezimizde uygulanmaktadır.
Beier Cümle Tamamlama Testi : Test bireyin tavır ve duygularını yansıtır. Tamamlanmamış cümlelerden oluşan projektif bir...
Rehberlik bireyin kendisini tanıması ve çevre olanaklarını maksimum gelişimi için kullanabilmesinde bireye yapılan sistemli yardım olarak düşünülürse bireyin kendisini tanımasına yardımcı olmanın, rehberliğin birinci görevi olduğu görülür.
Öğrencilere ilgi ve yeteneklerine uygun eğitsel programlar ve meslekler seçmelerinde başarısızlık, ilgisizlik ve sosyal uyumsuzluk vb. Sorunlarının çözümlenmesinde yardımcı olmak, her şeyden önce onların zayıf ve güçlü yanlarının, ilgi, tutum ve değer yargılarının, yetiştikleri çevrenin geliştirici ve engelleyici etkilerinin ayrıntılı olarak bilinmesine bağlıdır.
Öğrencinin Tanınmasına Yardım Eden Temel Bilgiler Şunlardır:
Öğrencinin kendisinden, yakınından, kayıtlardan toplanan öğrenciyi tanıtan ilk bilgiler.
Okul doktoru ve diğer tıpla ilgili personelden sağlanan, öğrencinin sağlığının incelenmesiyle ilgili bilgilerden.
Güzel sanatlar, sportif faaliyetler, el sanatları, fikri çalışmalar gibi değişik uğraş alanlarını içine alan ders dışı faaliyetlerinden.
Okul hayatı boyunca arkadaş ilişkilerinin incelenmesinden.
Okul dışında arkadaş ve çevresiyle olan sosyal ilişkilerinin incelenmesinden.
İlgilerinin, kabiliyetlerinin vb. İncelenmesinden öğrenciler hakkında ilk bilgileri elde ederiz.
Öğrencilerin Öncelikle Bilinmesi Gereken Yönleri Şunlardır:
Sağlık:
Öğrencilerin bedensel gelişimi ve beden sağlığının bilinmesi önemlidir. Beden sağlığı okul başarısını etkileyen önemli faktördür. Aynı zamanda kişilik gelişiminin de belirleyicilerindendir. Bu nedenle öğrencilerin her yıl boyu ve ağırlığı ölçülmeli, görme, işitme, konuşma bozukluğu görülüp görülmediği, bedensel hastalığının olup olmadığı, önceden geçirdiği hastalıklar belirlenmeli ve her yıl en az bir kez sağlık yoklamasından geçirilmelidir.
Yetenek:
Öğrencinin eğitimdeki başarısını önceden kestirmek için, eğitimin gerektirdiği yeteneklere (bilgi-beceri kazanma gücü) ne ölçüde sahip olduğunu bilmemiz gerekir. Bir öğrenciye eğitim dalını ve mesleğini seçmesinde yardımcı olabilmek için, onun genel ve özel yetenekler yönünden durumunu, zayıf ve güçlü olduğu alanları bilmemiz gerekmektedir.
İlgiler:
İlgi bir nesne ya da faaliyete karşı, bütün engelleyici koşullara rağmen onu isteme, arzu etme, bağlanma olarak tanımlanır.
Bir öğrencinin ilgi duyduğu ders, etkinlik, meslek vb. Bakarak öğrenci hakkında bilgi edinilebilir. Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine uygun bir program izleyip yine ilgi ve yeteneklerine uygun bir mesleğe yönelmelerine yardımcı olabilmek için öğrencilerin ilgilerinin bilinmesi gerekir.
Akademik Başarı:
Gelecekteki başarıyı önceden kestirebilmek, başarısız öğrencilere düzeltici geliştirici çalışmalar yaptırmak için öğrencilerin çeşitli konu alanlarında güçlü ve zayıf yönlerinin bilinmesine ihtiyaç vardır. Bu nedenle öğrencinin geçmiş yıllarda devam ettiği okulların sayısı, öğretmen, ders araçlar gibi eğitim olanakları bakımından durumunun öğrencinin şu anki başarısını ve okula uyumunu etkileyen önemli nedenler olduğu göz önünde bulundurulmalı, bu konularda mümkün olduğu kadar doğru ve ayrıntılı bilgi toplanmalıdır.
Kişilik:
Kişilik, bireyin beden yapısı, mizacı, ilgileri, psikolojik ihtiyaçları, yetenekleri, alışkanlıkları, tutumları ve değer yapılarıyla komple bir bütünü teşkil eder ve onun çevresine tipik bir uyumunu belirler.
Bireyin kişiliğini teşkil eden çok sayıda özelliklerin hepsi yerine liderlik, bağımsız davranabilme, duygusal kararlılık, başkaları ile işbirliği yapabilme gibi özellikler yönünden ne durumda olduğunu bilmek, öğrencinin okula uyumunu, öğretmen ve arkadaşlarıyla ilişkilerini anlamamız için gereklidir.
Benlik Tasarımı:
Benlik bireyin kendisini nasıl gördüğüdür. İnsan çevresine kendini algılama biçimi göre tepkide bulunur. Kişinin davranışları, onun kendi hakkındaki değerlendirmelerine göre yön alır.
Bireyin tutum ve davranışlarını, uzun ve kısa vadeli planlarını, hayat hedeflerini anlamak ve değerlendirebilmek için onun kendisi hakkındaki değerlendirmelerini yakından bilmek gerekir.
Çevre:
Ailenin ekonomik ve kültürel düzeyi çocuğun ilgilerini, okula ve eğitimine karşı tutumunu, dolayısıyla okuldaki başarısını ve uyumunu etkileyen önemli faktörlerdir. Kardeş sayısı, ilk ve son çocuk olma, tek çocuk olma, çocuğun kişilik gelişimini etkiler. Bu nedenle, çocuğun aile çevresi hakkında bilgi edinilmesi, hayatının önemli bir kısmının nasıl bir çevrede geçirdiği ve halen nasıl bir çevrede yaşamakta olduğu hakkında bilgi edinilmesi gerekir.
BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİ
Bireyi tanıma tekniklerini iki grupta ele alacağız.
I. BİREYİ TANIMADA TEST DIŞI TEKNİKLER :
Uygulanması uzmanlık gerektirmeyen, Yönergesi okunarak herkes tarafından uygulanabilen rehberlik teknikleridir. Halen okullarımızda, rehberlik programı çerçevesinde bu teknikler sınıf rehber öğretmenlerince sınıflarında uygulanmaktadır.
II. BİREYİ TANIMADA TEST TEKNİKLERİ :
Uygulanması ve yorumlanması uzmanlık bilgisi gerektiren; psikologlar, psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerce değerlendirilebilen tekniklerdir.
A. YETENEK TESTLERİ :
Bireyin zihinsel ya da akademik yetenekleri hakkında bilgi toplamak amacı ile hazırlanmış araçlardır. Bir çok eğitim kurumlarının giriş sınavlarında kullandıkları ölçme araçlarıdır.
1. Genel Yetenek Testleri : Belirli düzeylerde genel zihin yeteneklerini ölçer.
2. Özel Yetenek Testleri : Müzik, resim ve sanat dallarında bireyin sahip olduğu özel zihin yeteneklerini ölçer.
3. Farklı Yetenek Testleri : Dil yeteneği, soyut kavrama yeteneği, mekanik kavrama yeteneği gibi farklı zihin yeteneklerini ölçer.
B. KİŞİLİK TESTLERİ :
Genel olarak kişilik testleri, yansıtıcı türden olup kişisel yoruma açıktır. Kişilik testleri ile danışman; danışanın psikolojik danışma yardımı almasını gerektirecek bir kişilik bozukluğunun olup olmadığını, danışanın girmek istediği mesleğe uygun kişiliğe sahip olup olmadığını anlar. Bireyin psikolojik ihtiyaç ve değerlerini, normal ve normal olmayan kişilik özelliklerini ölçen, ölçme araçlarıdır.
Projektif Kişilik Testleri: Kişiliğin değerlendirilmesinde kullanılan "projektif teknikler" açık seçik olmayan uyarıcılara karşı bireylerin gösterdiği kişisel ve sübjektif tepkilere dayanan yöntemlerdir. "Projektif" kelimesi "yansıtma" anlamına gelmektedir. Projektif testlerde uyarıcı olarak resimlerden, mürekkep lekelerinden, tamamlanmamış cümlelerden yararlanılmaktadır.
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi: Mürekkep lekelerinden oluşan on kart yoluyla uygulanır. İlk defa şizofren, manik, histerik ve diğer klinik grupların farklı algılama dozları olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bireyleri normal ve anormal olarak ayırt etmede bu algısal özelliklerin önemli olduğu gözlemlenmiştir. Ruh hastalıkların teşhisinde kullanılmaktadır. Uygulamak için özel eğitim gerekmektedir.
Tematik Algı Testi ( T.A.T.) : T.A.T. 30 tane resim kartından oluşmaktadır. Resimler uyarıcı olarak kişide düşünmeyi canlandırabileceği kişiler arası ilişkileri kendine özgü biçimde alabileceği içerikte hazırlanmıştır. Resimler somut ve ayrıntıyı gösterecek şekilde değil, hayal gücünü harekete geçirebilecek şekilde silik, kapalı ve sembolik olarak hazırlanmıştır. T.A.T. çocuklar, gençler ve yetişkinlerin komplekslerini, heyecanlarını, duygularını ve önemli ihtiyaçlarını açığa çıkarmak için uygulanmaktadır. Yetişkinler ve gençler olarak ikiye ayrılır.
Luisa Duss Hikayeleri : Psikoterapi ve psikanalizde kompleksin saptanması hastalığın saptanması ile daha çok çocuklara uygulanır. Luisa Duss denekler tarafından tamamlanacak 10 küçük hikayeden oluşan projektif bir testtir. Bu test merkezimizde uygulanmaktadır.
Beier Cümle Tamamlama Testi : Test bireyin tavır ve duygularını yansıtır. Tamamlanmamış cümlelerden oluşan projektif bir...
İçeriğin tamamını görüntülemek için lütfen giriş yapın.
Giriş yap veya üye ol.