2” Kadın… Fenomeni:
Freud “Aşkın Psikolojisine Ekler I”’de insanların aşk yaşamlarında birbirinden farklı obje seçimleri olduğuna dikkati çekmiştir. Daha sonra Freud; kendisinden daha düşük sosyoekonomik sınıfa ait ve birçok sevgilisi olan bir kadına karşı erkeğin duyduğu tutkulu aşkı tanımlamıştır. Bu tür erkekler acı içinde kıskançlık duygularıyla savaşırken; bu düşmüş kadını kurtarmak için de güçlü istek duymaktadırlar. Bu tür tutkulu birliktelikler bu tip adamların hayatlarında tekrar tekrar yaşanmaktadır.
Bu yazıda daha önceden yazılmamış eğer yazıldıysa da özgül bir vakadan öteye geçememiş, klinik ve teorik düzeyde irdelenmemiş ancak Freud tarafından tanımlanmış başka bir uç örnek tasvir edilecektir. Bu adamlar iki kadına-karıları ve diğeri aynı zamanda güçlü bir bağla bağlanmışlardır; her birinden vazgeçmede zorluk yaşamakta ve varılan yer: iki kadın fenomeni olmaktadır. Bu klinik durum; diğer iki kadın durumlarından ayrılmalıdır. Burada tanımlayacağımız iki kadın fenomeni bilindiğinden daha sık karşımıza çıkmaktadır.
İlk olarak birçok konsültasyondan, süpervizyondan ve başarı ile tamamlanmış analizden elde edilen veriler ışığında bu hastaların genel özelliklerinden bahsedeceğim; böylece onların fenomonolojik bir görüntüsünü sunacağım. Genelleştirilmiş öngörüleri aydınlatmaya yardımcı olacak bir vakanın analizinde elde edilen verileri sizinle paylaşacağım. Bu hastanın psikanalizinde ortaya konan sevme paterninin dinamik açıdan anlaşılması bu tür iki kadın fenomenini yaşayan hastaların değerlendirilmesinde yardımcı olacağına inanıyorum.
Fenomonolojik Görüş:
Bu durumdan yakınmakta olan erkek; genç yaşta benzer bir geçmişe sahip bir kadınla evlenmiştir. Bu ilişkide her ikisi de monogam kalmış ve birbirlerine adadıkları bir yaşam sürmüşlerdir. Ancak ilk dönemlerde yaşanan cinsel tutku ve aşkın tükenmesiyle duygusal yaşamlarını eşlerinden ayırmışlar ve daha sonra da başka bir kadınla tutkulu bir aşka düşmüşlerdir. Yeni bir kadınla aşk ilişkisini yaşarken halen evliliklerine ve eşlerine karşı bağlılıkları ve sorumlulukları da devam etmektedir.
Bu önü alınmaz haz ve tutku; yeni bir obje ile uyanmış ve o objeye yatırılmıştır; bu da erkeğin yaşamındaki tüm etkinliklere ve işlevlere yansımaktadır. Daha önceden eşleriyle yaşadıkları ancak zaman içinde kaybettikleri bir duyguyu yeniden yaşamaktadırlar: hayat yine özel, anlamlı ve heyecan doludur. Bu yeni kadının kendilerini taktir ettiğini ve beğendiğini önemle vurgulamaktadırlar. Yaratıcı işlevselliklerinin bu yeni kadınla tekrar doğduğunu hissetmektedirler. Bu kadın farklı bir geçmişe sahiptir; aralarındaki farklılıklar yeniden yaşanmakta olan aşka haz ve esrar katmaktadır. Kadının yaşının bir önemi yoktur. Bu erkekler eşlerini boşayıp genç bir kadınla tekrar evlenen yaşlı erkeklere benzemezler.
Eşleri; evle ve çocuklarla ilgilenen iyi, kendisini adamış, vicdanlı ve sorumluluk sahibi bir kadındır. Sevimli olarak tanımlanır; ama artık tutku ya da heyecan uyandıramaz. Erkek karısının işiyle sadece kendisine sağladığı para ve prestij için ilgilendiğini düşünmektedir.
Bu erkekler her iki kadınla da seks yapabilirler. Bunlar Freud’ un tanımlamış olduğu fahişe-madonna kompleksine sahip erkeklerden de değildir; bu kompleksten yakınan erkekler Madonna’ ya benzer eşleriyle girdikleri cinsel ilişki de başarılı olamazlar. İki kadın fenomenini yaşayan erkekler eşleriyle yaşadıkları cinselliği sıradan ve mekanik bir birliktelik; diğer kadınla yaşanan deneyimi ise arzulu ve haz duygusuyla yoğrulmuş bir birliktelik olarak yaşamaktadır. Eşleriyle daha sık cinsel ilişkide bulunmaktadırlar; özellikle başka bir kadına aşık olduktan sonra. Cinselliği bir evlilik sorumluluğu olarak görmekte ve ayrıca da eşlerinin onlardan şüphelenmesini engellemeye çalışmaktadırlar. Eğer eşleriyle yaşadıkları cinselliği keserlerse ilişkilerinin su yüzüne çıkacağından korkmaktadırlar. İkinci kadın ne bir metres olarak görülmekte ne de öyle davranılmaktadır. Bu tür bir adam diğerlerinin de bu ilişkiyi kendisi gibi olumlu bir birliktelik olarak görmeleri beklentisi içindedir. Bu erkekler rasgele seks ilişkisi kurmazlar. Gerçekte monogam bir yaşam onların şiddetle savundukları bir yaşam biçimidir. Kendileri için yüksek standartları vardır ve diğerlerinden de yüksek düzeyde bir işlevsellik göstermelerini beklerler. Yetenekleri, becerileri ve tabi ki seçtikleri kadınlar bu meşum gizli ittifakın sessizliğinin sağlanması için yardımcı olmakta ve iki kadın fenomeni uzun zamanlar sıklıkla uzun yıllar boyunca rahatsız edilmeden varlığını sürdürmektedir.
Bu erkekler neden ve ne zaman analitik yardım ararlar?
İki kadın fenomenini başarılı bir şekilde yaşarken, bunaltı, suçluluk, utanma veya çatışma yaşıyor gibi görünmemektedirler; bu ego durumunun haz ve doyum içinde olduğunu göstermektedir. Ne zaman ki dış güçler ayrılma, boşanma ya da tutkuyla sevdiği ikinci kadını bırakması konusunda bir karar vermesi için onu zorlamaya başlarsa egonun yaralanabilirliği kolayca ortaya çıkmaktadır. Bu iki kadından birini bırakmak için karar verme mücadelesindeyken kontrol edemeyeceğini düşündüğü bir karmaşa içinde yok olmakta olduğunu hissetmektedir. Ailesi ile ilgili yıkıcı bir suçluluk duygusu altında ezilmekte, ayrılık ve boşanmadan sonra ciddi bir depresyon ya da fiziksel bir hastalık geliştireceklerinden korkmaktadırlar. Ailesi, meslektaşları ve arkadaşları tarafından ayıplanacakları beklentisi içindedirler. Parçalanmış, yok olmuş meslekleri hakkında düşünmekten kendilerini alamamaktadırlar. Bu konularda abartılmış bir algılamaları olduğunu bilmelerine rağmen bu olası felaketleri düşünmeden de yapamamaktadırlar.
Eşleriyle kalıp, tutku dolu aşklarından ayrılmalarını düşündüklerinde yeniden hayatın renksiz, sıkıcı ve monoton olacağını ve hazdan arınmış belki de tüm yaratıcı işlevlerini kaybetmiş olacaklarını düşünmektedirler. Bu yolu izlemeye karar verdiklerinde yıkıcı suçluluk duygusu ortadan kalmakta ve doğru, uygun davranışı yaptıklarına inanmaktadırlar; ancak emin oldukları tek şey sevilen objenin kaybının acısıyla yüzleşmek zorunda olmalarıdır. Karar verme aşamasındaki bu karmaşa içinde korkutucu üçüncü bir seçenek de olduğunu değerlendirme içinde tutmaktadırlar -her iki kadını da bırakmak. İşte tam bu zamanda bir karar verememekte; paralize olmuş bir durumdayken analitik yardım aramaktadırlar.
Dinamik Görüş:
Bay B’nin Analizi…
Bay B; 49 yaşında, çok zeki, duyarlı ve başarılı bir yönetici; dahiliye doktoru tarafından ani başlayan ve intihar fikirlerinin yoğun olduğu depresyonu için analize gönderildi.
Konsültasyonun daha başında iken evli olduğunu ancak başka bir kadına aşık olduğunu itiraf etti. Derin bir acı içinde “Böyle bir durumda olduğuma inanamıyorum. Bu durum çok karmaşık. Bu gerçek olamaz. Bir macera yaşayacak adamlardan değilim. Onunla 5 yıldır beraberiz. Kendimi çok güçlü ve yaşam dolu hissediyorum. Onunla tanıştığımdan beri hayatım mükemmel. J sezgi dolu ve çok parlak bir kadın. Beni seviyor ve taktir ediyor. Eğer onu bırakırsam hayatımdaki tüm güzel olan şeyleri kaybedecekmişim gibi geliyor” dedi.
J ile birçok kere Bay B’nin boşanması hakkında konuşmuşlar; ancak hiçbir zaman Bay B karısına bu planlardan bahsetmek için uygun ve doğru zamanı bulamamış. Şimdi ilk kez Bay B; J tarafından boşanma için zorlanmış. J, kısa zaman önce başka bir kentte çok daha iyi bir iş teklifi almış. J, Bay B’nin de firması tarafından aynı kentte bir iş teklifi almış olduğunu biliyormuş.
Bay B yakın bir zaman içinde eşine çok öfkeli olduğunu ve onu bu gerçekle yüzleştirmeyi çok istediğini, ancak onun yanındayken kendisini güçsüz ve pasif hissettiğini belirtti.” Birçok diğer erkek gibi ayrılamamamın; nedenini merak ediyorum. Ben yenilmiş bir adamım. Ailem bensiz çok daha mutlu olur.” İntihar planı denizde teknedeyken suya atlayıp ölmeyi içermekteydi. Böylece kimse onun intihar etmiş olduğunu bilmeyecekti.
İlk durumu; krize yönelik bir psikoterapi gerektirir gibi görünse de analizin çok daha yararlı olacağına karar...
Freud “Aşkın Psikolojisine Ekler I”’de insanların aşk yaşamlarında birbirinden farklı obje seçimleri olduğuna dikkati çekmiştir. Daha sonra Freud; kendisinden daha düşük sosyoekonomik sınıfa ait ve birçok sevgilisi olan bir kadına karşı erkeğin duyduğu tutkulu aşkı tanımlamıştır. Bu tür erkekler acı içinde kıskançlık duygularıyla savaşırken; bu düşmüş kadını kurtarmak için de güçlü istek duymaktadırlar. Bu tür tutkulu birliktelikler bu tip adamların hayatlarında tekrar tekrar yaşanmaktadır.
Bu yazıda daha önceden yazılmamış eğer yazıldıysa da özgül bir vakadan öteye geçememiş, klinik ve teorik düzeyde irdelenmemiş ancak Freud tarafından tanımlanmış başka bir uç örnek tasvir edilecektir. Bu adamlar iki kadına-karıları ve diğeri aynı zamanda güçlü bir bağla bağlanmışlardır; her birinden vazgeçmede zorluk yaşamakta ve varılan yer: iki kadın fenomeni olmaktadır. Bu klinik durum; diğer iki kadın durumlarından ayrılmalıdır. Burada tanımlayacağımız iki kadın fenomeni bilindiğinden daha sık karşımıza çıkmaktadır.
İlk olarak birçok konsültasyondan, süpervizyondan ve başarı ile tamamlanmış analizden elde edilen veriler ışığında bu hastaların genel özelliklerinden bahsedeceğim; böylece onların fenomonolojik bir görüntüsünü sunacağım. Genelleştirilmiş öngörüleri aydınlatmaya yardımcı olacak bir vakanın analizinde elde edilen verileri sizinle paylaşacağım. Bu hastanın psikanalizinde ortaya konan sevme paterninin dinamik açıdan anlaşılması bu tür iki kadın fenomenini yaşayan hastaların değerlendirilmesinde yardımcı olacağına inanıyorum.
Fenomonolojik Görüş:
Bu durumdan yakınmakta olan erkek; genç yaşta benzer bir geçmişe sahip bir kadınla evlenmiştir. Bu ilişkide her ikisi de monogam kalmış ve birbirlerine adadıkları bir yaşam sürmüşlerdir. Ancak ilk dönemlerde yaşanan cinsel tutku ve aşkın tükenmesiyle duygusal yaşamlarını eşlerinden ayırmışlar ve daha sonra da başka bir kadınla tutkulu bir aşka düşmüşlerdir. Yeni bir kadınla aşk ilişkisini yaşarken halen evliliklerine ve eşlerine karşı bağlılıkları ve sorumlulukları da devam etmektedir.
Bu önü alınmaz haz ve tutku; yeni bir obje ile uyanmış ve o objeye yatırılmıştır; bu da erkeğin yaşamındaki tüm etkinliklere ve işlevlere yansımaktadır. Daha önceden eşleriyle yaşadıkları ancak zaman içinde kaybettikleri bir duyguyu yeniden yaşamaktadırlar: hayat yine özel, anlamlı ve heyecan doludur. Bu yeni kadının kendilerini taktir ettiğini ve beğendiğini önemle vurgulamaktadırlar. Yaratıcı işlevselliklerinin bu yeni kadınla tekrar doğduğunu hissetmektedirler. Bu kadın farklı bir geçmişe sahiptir; aralarındaki farklılıklar yeniden yaşanmakta olan aşka haz ve esrar katmaktadır. Kadının yaşının bir önemi yoktur. Bu erkekler eşlerini boşayıp genç bir kadınla tekrar evlenen yaşlı erkeklere benzemezler.
Eşleri; evle ve çocuklarla ilgilenen iyi, kendisini adamış, vicdanlı ve sorumluluk sahibi bir kadındır. Sevimli olarak tanımlanır; ama artık tutku ya da heyecan uyandıramaz. Erkek karısının işiyle sadece kendisine sağladığı para ve prestij için ilgilendiğini düşünmektedir.
Bu erkekler her iki kadınla da seks yapabilirler. Bunlar Freud’ un tanımlamış olduğu fahişe-madonna kompleksine sahip erkeklerden de değildir; bu kompleksten yakınan erkekler Madonna’ ya benzer eşleriyle girdikleri cinsel ilişki de başarılı olamazlar. İki kadın fenomenini yaşayan erkekler eşleriyle yaşadıkları cinselliği sıradan ve mekanik bir birliktelik; diğer kadınla yaşanan deneyimi ise arzulu ve haz duygusuyla yoğrulmuş bir birliktelik olarak yaşamaktadır. Eşleriyle daha sık cinsel ilişkide bulunmaktadırlar; özellikle başka bir kadına aşık olduktan sonra. Cinselliği bir evlilik sorumluluğu olarak görmekte ve ayrıca da eşlerinin onlardan şüphelenmesini engellemeye çalışmaktadırlar. Eğer eşleriyle yaşadıkları cinselliği keserlerse ilişkilerinin su yüzüne çıkacağından korkmaktadırlar. İkinci kadın ne bir metres olarak görülmekte ne de öyle davranılmaktadır. Bu tür bir adam diğerlerinin de bu ilişkiyi kendisi gibi olumlu bir birliktelik olarak görmeleri beklentisi içindedir. Bu erkekler rasgele seks ilişkisi kurmazlar. Gerçekte monogam bir yaşam onların şiddetle savundukları bir yaşam biçimidir. Kendileri için yüksek standartları vardır ve diğerlerinden de yüksek düzeyde bir işlevsellik göstermelerini beklerler. Yetenekleri, becerileri ve tabi ki seçtikleri kadınlar bu meşum gizli ittifakın sessizliğinin sağlanması için yardımcı olmakta ve iki kadın fenomeni uzun zamanlar sıklıkla uzun yıllar boyunca rahatsız edilmeden varlığını sürdürmektedir.
Bu erkekler neden ve ne zaman analitik yardım ararlar?
İki kadın fenomenini başarılı bir şekilde yaşarken, bunaltı, suçluluk, utanma veya çatışma yaşıyor gibi görünmemektedirler; bu ego durumunun haz ve doyum içinde olduğunu göstermektedir. Ne zaman ki dış güçler ayrılma, boşanma ya da tutkuyla sevdiği ikinci kadını bırakması konusunda bir karar vermesi için onu zorlamaya başlarsa egonun yaralanabilirliği kolayca ortaya çıkmaktadır. Bu iki kadından birini bırakmak için karar verme mücadelesindeyken kontrol edemeyeceğini düşündüğü bir karmaşa içinde yok olmakta olduğunu hissetmektedir. Ailesi ile ilgili yıkıcı bir suçluluk duygusu altında ezilmekte, ayrılık ve boşanmadan sonra ciddi bir depresyon ya da fiziksel bir hastalık geliştireceklerinden korkmaktadırlar. Ailesi, meslektaşları ve arkadaşları tarafından ayıplanacakları beklentisi içindedirler. Parçalanmış, yok olmuş meslekleri hakkında düşünmekten kendilerini alamamaktadırlar. Bu konularda abartılmış bir algılamaları olduğunu bilmelerine rağmen bu olası felaketleri düşünmeden de yapamamaktadırlar.
Eşleriyle kalıp, tutku dolu aşklarından ayrılmalarını düşündüklerinde yeniden hayatın renksiz, sıkıcı ve monoton olacağını ve hazdan arınmış belki de tüm yaratıcı işlevlerini kaybetmiş olacaklarını düşünmektedirler. Bu yolu izlemeye karar verdiklerinde yıkıcı suçluluk duygusu ortadan kalmakta ve doğru, uygun davranışı yaptıklarına inanmaktadırlar; ancak emin oldukları tek şey sevilen objenin kaybının acısıyla yüzleşmek zorunda olmalarıdır. Karar verme aşamasındaki bu karmaşa içinde korkutucu üçüncü bir seçenek de olduğunu değerlendirme içinde tutmaktadırlar -her iki kadını da bırakmak. İşte tam bu zamanda bir karar verememekte; paralize olmuş bir durumdayken analitik yardım aramaktadırlar.
Dinamik Görüş:
Bay B’nin Analizi…
Bay B; 49 yaşında, çok zeki, duyarlı ve başarılı bir yönetici; dahiliye doktoru tarafından ani başlayan ve intihar fikirlerinin yoğun olduğu depresyonu için analize gönderildi.
Konsültasyonun daha başında iken evli olduğunu ancak başka bir kadına aşık olduğunu itiraf etti. Derin bir acı içinde “Böyle bir durumda olduğuma inanamıyorum. Bu durum çok karmaşık. Bu gerçek olamaz. Bir macera yaşayacak adamlardan değilim. Onunla 5 yıldır beraberiz. Kendimi çok güçlü ve yaşam dolu hissediyorum. Onunla tanıştığımdan beri hayatım mükemmel. J sezgi dolu ve çok parlak bir kadın. Beni seviyor ve taktir ediyor. Eğer onu bırakırsam hayatımdaki tüm güzel olan şeyleri kaybedecekmişim gibi geliyor” dedi.
J ile birçok kere Bay B’nin boşanması hakkında konuşmuşlar; ancak hiçbir zaman Bay B karısına bu planlardan bahsetmek için uygun ve doğru zamanı bulamamış. Şimdi ilk kez Bay B; J tarafından boşanma için zorlanmış. J, kısa zaman önce başka bir kentte çok daha iyi bir iş teklifi almış. J, Bay B’nin de firması tarafından aynı kentte bir iş teklifi almış olduğunu biliyormuş.
Bay B yakın bir zaman içinde eşine çok öfkeli olduğunu ve onu bu gerçekle yüzleştirmeyi çok istediğini, ancak onun yanındayken kendisini güçsüz ve pasif hissettiğini belirtti.” Birçok diğer erkek gibi ayrılamamamın; nedenini merak ediyorum. Ben yenilmiş bir adamım. Ailem bensiz çok daha mutlu olur.” İntihar planı denizde teknedeyken suya atlayıp ölmeyi içermekteydi. Böylece kimse onun intihar etmiş olduğunu bilmeyecekti.
İlk durumu; krize yönelik bir psikoterapi gerektirir gibi görünse de analizin çok daha yararlı olacağına karar...
İçeriğin tamamını görüntülemek için lütfen giriş yapın.
Giriş yap veya üye ol.